Θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμη γιατί έρχομαι για πρώτη φορά μετά από 90 χρόνια στο χωριό, στο βουνό της αγνότητας, της αθωότητας, της λεβεντιάς, αυτό είναι ο τόπος αυτός και έρχομαι για πρώτη φορά, ελπίζω να μην είναι και η τελευταία.. Μολονότι όπως λέει μια μαντινάδα κρητικιά «στα 90 περπατώ, στα 100 θα φτάσω και τότε μόνο θα σκεφτώ αν πρέπει να γεράσω» και ο Θεός βοηθός.
Αρχίζω κατά το βυζαντινό τρόπο, χαιρετώ πρώτα την Εκκλησία, μετά την Πολιτεία, «έτσι κ. Δήμαρχε» και ύστερα όλους τους φίλους που είναι εδώ. Τι περιμένετε να σας πω; Περνώντας βρήκα ένα χωριό που λέγεται ο Αγ. Μάμας, από πού και ως πού ένας άγιος Μάμας στο Ψηλορείτη; Ο Αγ. Μάμας, να κανώ λίγο βυζαντινά τώρα, είναι ένας άγιος από το Μιζούρι, από την Αίγυπτο και έχει τις πολύτιμες αμπούλες, οι οποίες αμπούλες του αγ. Μάμαντος ήταν χρυσές ή ασημένιες και είχαν μέσα ένα αγίασμα το οποίο ήταν θεραπευτικό οπότε οι κάτοικοι του Αγ. Μάμαντος δεν έχουν ανάγκη από φάρμακα, να το ξέρετε όσοι είστε από τον Αγ. Μάμα.
Τώρα να πω δύο πράγματα για το φίλο που είπε τι έχω κάνει, λέει το πραγματικό και μιλήσατε για το Βυζάντιο, έχετε δίκαιο γιατί πάνω από 50 χρόνια δεν κάνω τίποτα άλλο παρά να διδάσκω σε καθολικά παιδιά – φοιτητές τι είναι το Βυζάντιο. Ξέρετε τι τους λέω; Δεν θα το ξέρετε ούτε και εσείς. Είναι ένα γράμμα του Μητροπολίτη της Αχρίδας, όλοι εδώ την λέτε Αχριδώτο, ο οποίος Μητροπολίτης γράφει στον Πατριάρχη «μην θυμώνετε με αυτούς, αυτοί είναι καθολικοί, αν ξέρουν ακόμα ποια είναι η Αγ. Τριάδα είναι καλό πράγμα, μη ζητάτε παραπάνω πράγματα να ξέρουν». Με αυτά τα λόγια αρχίζω το μάθημα μου στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης μπροστά σε 2500 παιδιά γαλλάκια καθολικοι. Φωναζουν – φωνάζουν και τότε τους λέω σταματήστε και σταματάνε όταν ο καθηγητής λέει σταματήστε και τους λέω «ρε παιδιά ποιος ξέρει ποιος ήταν ο Σαούλ; Μήπως ξέρετε ποιο παιδί κρατούσε στην ποδιά του τα λιθάρια για να τα ρίξουνε επάνω στον Αγ. Στέφανο, γιατί ο Αγ. Στέφανος είναι πρωτομάρτυς. Ποιος; Ένα νεαρό παιδι που λέγεται Σαούλ. Ξέρετε ποιος είναι ο Σαούλ; Λέω, ο Απόστολος των Εθνών ο Παύλος. Τώρα λοιπόν ακούστε ποιο είναι το Βυζάντιο, εδώ τώρα να πούμε πράγματα σοβαρά, μια αυτοκρατορία είχαμε και θελήσαμε να τη χάσουμε. Ποιο είναι το Βυζάντιο, το Βυζάντιο είναι η ρωμιοσύνη από πού και ως που είμαστε Ρωμιοί και ρωμιοσύνη, όταν γράφει ο Θεοδωράκης τη Ρωμιοσύνη, τον Επιτάφιο, ο Ρίτσος γράφει Ρωμιοσύνη, όταν ο Μιχαηλίδης, ένας ποιητής Κύπριος, λέει «η Ρωμιοσύνη είναι σύγκαιρη και δεν θα πεθάνει ποτέ». Εμείς την παρατήσαμε, δεν μιλάει πια κανένας για Ρωμιοσύνη και αρχίζουμε και μιλάμε για Ελλάδα. Και τι κάναμε; Το 1830 κάνουμε πρωτεύουσα την Αθήνα. Ποια ήταν η Αθήνα το 1830; Ο Κερκυραίος γελάει γιατί η Κέρκυρα ήταν πολύ πιο σπουδαία από την Αθήνα τότε. Λοιπόν η Αθήνα ήταν ένα χωριουδάκι 8000 σπίτια εκ των οποίων τα μισά ήταν χωρίς στέγη. Λοιπόν κάναμε την Αθήνα πρωτεύουσα, βάλαμε το Βυζάντιο – όλα τα χίλια χρόνια της αυτοκρατορίας – σε παρένθεση και θεωρήσαμε τον εαυτό μας κατευθείαν απόγονο του Περικλή και 1000 χρόνια βυζαντινά πέρασαν στο ντούκου. Τι είναι αυτά τα χίλια βυζαντινά χρόνια; Η ορθοδοξία, η γλώσσα γιατί χωρίς το Βυζάντιο δεν θα υπήρχε η ελληνική γλώσσα όπως την ξέρετε και τη μιλάμε όλοι σήμερα. Γλώσσα, ορθοξία και μεγαλοσύνη και ο μείζων Ελληνισμός, αυτά τα πράγματα τα βάλαμε σε παρένθεση και είπαμε ζήτω ο Περικλής. Άλλο τι ξέρουμε από τον Περικλή; Τον Παρθενώνα και βάλε αν τον ξέρουμε γιατί καλύτερα τον ξέρουν οι Άγγλοι δυστυχώς, δεν τα λέω πια ελγίνια καθώς θυμώνουν όλοι τώρα, τα λέω απλώς μάρμαρα του Παρθενώνα. Ο Ελύτης, ο μεγάλος συγγραφέας, έγραψε κάτι «η πατρίδα μου τοιχογραφία, τοιχογραφία με πάρα πολλές επιστρώσεις», πάρα πολλές φράγκικη, βλάχικη. τούρκικη, σλαβική, αλβανική, «που αν βαλθείς να τις ξύσεις πηγαίνεις φυλακή». Αυτά τα πράγματα να μην τα ξεχνάμε και να ξέρετε ένα πράγμα ότι όταν μιλάμε για έθνος Ελληνικό να ξέρουμε τι λέμε. Τι είναι το Ελληνικό Έθνος; Ποιο είναι; Όταν το 480 π.Χ δηλαδή έχουμε 2500 χρόνια και βάλε ο Ξέρξης λέει ο Πέρσης θέλει να κατακτήσει την Ελλάδα και μαζεύει κόσμο και κοσμάκι, 100.000 πάνω κάτω και λέει στην αυλή του, ποια ήταν η αυλή του; Η αυλή του ήταν όλοι οι Έλληνες που είχαν μαλώσει με άλλους Έλληνες και είχαν ξεφύγει και πήγαν στην αυλή του Πέρση για να έχουν ησυχία. Και τους λέει «εγώ θα κάνω μια βόλτα και θα πάρω όλη την Ελλάδα» και αρχίζει ο Δημάρατος, ο οποίος ήταν ο βασιλιάς της Σπάρτης και είχε μαλώσει με το Λεωτυχίδη, ο Λεωτυχίδης τον έδιωξε και πού πήγε ο Δημάρατος; Στα Σούσα. Του λέει ο Δημάρατος «άκου βασιλιά, εμείς μπορεί να είμαστε μαλωμένοι μεταξύ μας, μπορεί να έχουμε πόλεις όπου η μια να είναι εναντίον της άλλης αλλά μόλις θα βρεθούμε απέναντι σε ξένο θα είμαστε ενωμένοι σαν μια γροθιά».Και γυρνάει ο Ξέρξης και του λέει «βρε παιδί μου αφού σκοτώνεστε τόσο πώς θα γίνετε γροθιά ενωμένη και γιατί;» Και απαντά ο Δημάρατος «γιατί έχουμε την ίδια γλώσσα, την ίδια θρησκεία, έχουμε τα ίδια ήθη και το ίδιο αίμα». Το αίμα να το αφήσουμε έξω μετά από τόσα χρόνια και δεν θα πω γιατί πρέπει να το αφήσουμε έξω γιατί η Ελλάδα πνεύμα και όχι αίμα αλλά όλα τα άλλα είναι ακριβώς αυτά που έχουμε σήμερα.
Αυτά που έχουμε σήμερα τα διέσωσε το Βυζάντιο. Αυτό προσπαθώ να πω και να φωνάξω. Αλλά λέω ότι είμαι Ρωμιά και μου λένε μα… τι μα… Ρωμιά γιατί λεει «η Ρωμανια αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο..» Η Ρωμανία τι είναι; Είναι το όνομα του Βυζαντίου, ουδέποτε το Βυζάντιο ονομάστηκε Βυζάντιο, ποτέ, εμείς το ονομάσαμε Βυζάντιο δηλαδή όχι εμείς οι καθολικοί. Αλλά αυτά δεν είναι της ώρας για να αρχίσω μάθημα βυζαντινο, αλλά το όνομα ήταν Ρωμανία και όταν το 1453 πέφτει η πόλη και είναι 5 καράβια κρητικά εκεί, τότε ακριβώς οι Πόντιοι που η πατρίδα τους έπεσε 5-6 χρόνια μετά γράφουν «η Ρωμανία αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο..» δηλαδή πέρασε ποτέ η Ρωμανία και τότε εγώ συμπληρώνω ότι θα είναι το τελευταίο λουλούδι, θα είναι ρόδο αμάραντο δεν αμφιβάλλω. Αυτή τη Ρωμανία δεν είναι ανάγκη να την απαρνηθούμε. Είμαστε Ρωμιοί, είμαστε λεβεντογενιά από όπου και αν προέρχεσαι, μέχρι και οι Κερκυραίοι…
Τώρα ας μιλήσω λίγο σοβαρά, δεν θα κάνω βυζαντινό μάθημα και δεν πρέπει, θα πω ένα μέρος όπου έχει γόνους όπως την Βαρβάρα και τον Παλλήκαρη, είναι ευλογημένος τόπος και σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο έκανε το Πανεπιστήμιο των Ορέων, εγώ το λέω με ω και αι, οπωσδήποτε είναι των ωραίων όταν βλέπει αυτά τα περίφημα βουνα.
Σε αυτό το Πανεπιστήμιο τι μάθαμε; Μάθαμε κάτι πολύ απλό ότι η πραγματική πατριδογνωσία είναι η Υφαντική. Όταν βλέπεις αυτά τα πράγματα εδώ γύρω (υφαντά), ξέρεις πολύ καλά πόσα χρόνια έχουν περάσει και είναι η μνήμη που περνάει από γενιά σε γενιά για να μπορέσει ακριβώς ο καθένας μας και η καθεμία μας να κρατήσει τη μνήμη ζωντανή. Αυτή η ζωντανή μνήμη είναι μέσα από το νήμα να γίνεται υφαντικό γιατί είμαστε πλέον όλοι καταναλωτές πολιτισμού, ότι φοράτε, ότι γράφετε, ότι γίνεται εδώ είναι πολιτισμός. Όλοι καταναλώνουμε πολιτισμό αλλά λίγοι δημιουργούν πολιτισμό και αν οι γυναίκες καθώς και οι πιο απλές γυναίκες μπορεί να γίνουν δημιουργοί πολιτισμού γίνονται μέσα από την Υφαντική.
Αυτή λοιπόν η Υφαντική η οποία κάνει το νήμα να γίνεται τέχνη γιατί αυτό είναι ακριβώς.Τι μας διδάσκει; Μας διδάσκει κάτι πολύ απλό ότι η Κρήτη δεν έχει ένα νήμα οτιδήποτε, το νήμα της Κρήτης είναι ο μίτος της Αριάδνης, χάρη στο μίτο της Αριάδνης βγήκε λέει ο Οδυσσέας από το λαβύρινθο, από πού ήταν και ο λαβύρινθος και αυτός από την Κρήτη.
Λοιπόν όλη η ανθρωπότητα η οποία είναι σε λαβύρινθου θέση σήμερα και σε λαβύρινθου κατάσταση αν θέλει να βγει από αυτόν το λαβύρινθο ας πάρει παράδειγμα από την Κρήτη, ας πάρει το νήμα της Κρήτης, το υφαντικό νήμα της Κρήτης, το νήμα που είναι ο μίτος για να βγει από αυτόν το λαβύρινθο. Είναι η τελευταία μου ευχή και σας ευχαριστώ πολύ που είστε εδώ.